Novčana socijalna pomoć: iznos, uslovi, dokumentacija i zahtev

Kako se računa iznos socijalne pomoći?

Prvo se izračunava iznos koji pripada pojedincu ili porodici prema broju članova. Za nosioca prava računa se 12.536 dinara, za svaku narednu odraslu osobu 6.268 dinara, a za svako dete do 18 godina 3.761 dinar.

Porodica sa više od šest članova ima pravo na novčanu socijalnu pomoć za najviše šest članova. Nakon toga se od obračunskog iznosa oduzima prosečan mesečni prihod pojedinca ili porodice ostvaren tokom tri meseca koji prethode mesecu podnošenja zahteva.

Ko može da ostvari pravo na novčanu socijalnu pomoć?

Pravo može ostvariti pojedinac ili porodica čiji su prihodi od rada, imovine i drugih izvora niži od iznosa novčane socijalne pomoći utvrđenog prema zakonu, pod uslovom da su ispunjeni i ostali propisani uslovi.

Za potrebe ovog prava porodicom se smatraju supružnici i vanbračni partneri, deca i određeni srodnici koji žive u zajedničkom domaćinstvu. Dete koje se školuje može se smatrati članom porodice i kada ne živi u domaćinstvu, najkasnije do 26. godine, a supružnik se smatra članom porodice bez obzira gde faktički živi. Izvršilac nasilja u porodici se, pod zakonskim uslovima, ne uračunava u porodicu žrtve za ostvarivanje ovog prava.

Uslovi koji se odnose na imovinu

Pojedinac ili porodica, po pravilu, ne mogu imati druge nepokretnosti osim stambenog prostora koji odgovara njihovim potrebama i zemljišta do 0,5 hektara. Za pojedinca nesposobnog za rad, odnosno porodicu čiji su svi članovi nesposobni za rad, dozvoljena površina zemljišta je do jednog hektara.

Zakon takođe uzima u obzir prodaju ili poklanjanje nepokretnosti, odricanje od nasleđivanja, vredniju pokretnu imovinu i postojanje ugovora o doživotnom izdržavanju. U određenim situacijama pravo se može ostvariti i uz saglasnost za upis hipoteke na nepokretnosti radi obezbeđenja potraživanja države.

Posebni uslovi za radno sposobne članove porodice

Radno sposoban pojedinac ili član porodice mora da bude na školovanju ili osposobljavanju za rad, odnosno na evidenciji nezaposlenih lica, i ne sme da odbije ponuđeno zaposlenje, privremeni, povremeni ili sezonski posao, stručno osposobljavanje, prekvalifikaciju, dokvalifikaciju ili osnovno obrazovanje.

Pravo može biti ograničeno i ako je radni odnos prestao voljom, saglasnošću ili krivicom tog lica, osim u zakonom propisanim izuzecima. Posebno pravilo postoji za lice koje se samo stara o detetu sa smetnjama u razvoju tako da ne može da bude radno angažovano.

Koja dokumentacija je potrebna za socijalnu pomoć?

Zahtev za ostvarivanje prava podnosi se na propisanom obrascu NSP-Z. Kada se pravo traži za porodicu, podaci o članovima porodice daju se na obrascu NSP-P.

Centar za socijalni rad po službenoj dužnosti pribavlja podatke o činjenicama o kojima se vode službene evidencije kada su ti podaci potrebni za odlučivanje, osim ako stranka izričito izjavi da će ih pribaviti sama. Od podnosioca se mogu tražiti dokumenta i izjave za činjenice o kojima se ne vodi službena evidencija, kao i dodatni dokazi potrebni u konkretnom slučaju.

Kada je potreban dokaz o izdržavanju od srodnika?

Ako je pojedinac ili član porodice nesposoban za rad i ima srodnika koji ne živi sa njim, a koji je po Porodičnom zakonu dužan i u mogućnosti da učestvuje u njegovom izdržavanju, uz zahtev se dostavlja pravnosnažna sudska odluka o izdržavanju, sudsko poravnanje ili dokaz da je pokrenut postupak za utvrđivanje obaveze izdržavanja.

To ne znači da svako maloletno dete automatski mora da tuži babu i dedu. Maloletno dete ima pravo na izdržavanje od drugih krvnih srodnika u pravoj ushodnoj liniji tek ako roditelji nisu živi ili nemaju dovoljno sredstava za izdržavanje.

Od kog dana se priznaje pravo?

Ako su uslovi ispunjeni u trenutku podnošenja zahteva, pravo se priznaje od dana podnošenja zahteva. O pravu odlučuje centar za socijalni rad nadležan prema prebivalištu, odnosno boravištu podnosioca.

Koliko dugo traje pravo na socijalnu pomoć?

Za radno sposobnog pojedinca, odnosno porodicu u kojoj je većina članova sposobna za rad, novčana socijalna pomoć može trajati najviše devet meseci u toku kalendarske godine, ako su ispunjeni ostali uslovi.

Kada se ovo ograničenje ne primenjuje, pravo može trajati tokom cele godine dok su uslovi ispunjeni. Centar za socijalni rad u maju preispituje uslove za dalje korišćenje prava u slučajevima predviđenim zakonom.

Ko ima pravo na uvećanu novčanu socijalnu pomoć?

Uvećanu novčanu socijalnu pomoć mogu ostvariti pojedinac koji je nesposoban za rad, porodica čiji su svi članovi nesposobni za rad i jednoroditeljska porodica. Pripadajući iznos novčane socijalne pomoći uvećava se za 20%, a zatim se uzima u obzir prosečan mesečni prihod ostvaren u prethodna tri meseca.

Kako prihodi utiču na konačan iznos?

Novčana socijalna pomoć se ne određuje samo sabiranjem iznosa po članovima porodice. Od pripadajućeg iznosa oduzima se prosečan mesečni prihod pojedinca ili porodice ostvaren tokom tri meseca koja prethode mesecu podnošenja zahteva.

Centar za socijalni rad u postupku može utvrđivati i činjenice o kojima se ne vode službene evidencije, uključujući mogućnost propuštene zarade, broj članova domaćinstva i druge okolnosti važne za socio-ekonomski položaj porodice.

Kada se isplaćuje socijalna pomoć?

Novčana socijalna pomoć isplaćuje se mesečno. Ne treba se oslanjati na jedan stalan datum za svaki mesec, jer Ministarstvo objavljuje termine isplate za konkretan mesec. Najsigurnije je proveriti aktuelno obaveštenje na stranici Ministarstva o socijalnim davanjima.

Promene koje mogu uticati na pravo moraju da se prijave

Korisnik, odnosno njegov zakonski zastupnik, dužan je da centru za socijalni rad prijavi svaku promenu koja može uticati na priznato pravo u roku od 15 dana od dana kada je promena nastala.